Przed
kilkoma tygodniami pewna kobieta z Polski przysłała nam maila z prośbą
o odszukanie w naszym archiwum danych o grobie kilkumiesięcznego
dziecka. Podała jego imię, datę śmierci i adres cmentarza, gdzie
zostało pochowane. Pisała w imieniu swojej 90-letniej matki, kt�ra sama
nie jest już w stanie tego zrobić, ale ustawicznie przypomina jej się
to maleństwo, kt�re zmarło podczas wojny z braku opieki i lek�w, gdyż
matka-robotnica przymusowa musiała ciężko pracować na polu. Teraz, w
podeszłym wieku, podsumowuje swoje życie i mając dorosłe dzieci, nie
zapomina także o swym „J�ziu”, kt�ry leży „blisko za bramą cmentarną,
koło ogrodzenia”. Po 63 latach potrafiła bardzo dokładnie opisać to
miejsce. Niestety zar�wno z urzęd�w kościelnych jak i świeckich nade-
szły informacje negatywne. Z b�lem musiałem powiadomić tę staruszkę, że
grobu już nie ma. Listopad rozpoczyna się szczeg�lnymi dniami:
uroczystością Wszystkich Świętych i Dniem Zadusznym. Przez wszystkie
cmentarze znowu przejdą niezliczone tłumy ludzi. Na grobach zostaną
zapalone znicze, postawione kwiaty. Niekt�rzy starannie oczyszczą
nagrobki...
Najczęściej o groby dba najbliższa rodzina. Jest to wyraz pamięci i wdzięczności tym, kt�rzy odeszli do wieczności. Każdy kraj, każda religia ma swoją tradycję oddawania czci zmarłym. Pielęgnowana jest u Żyd�w, żywa w prawosławiu. W luteraniźmie nie ma takiej więzi ze zmarłymi jak w przypadku katolik�w. Katolicy opr�cz materialnych oznak wyrażonych w formie kwiat�w i świec, doceniają także formy modlitwy: wypominki, zamawiane Msze święte w rocznicę śmierci lub z okazji imienin, tzw. msze gregoriańskie odprawiane przez kolejnych 30 dni za jednego zmarłego bez przerwy. Szczeg�lne nabożeństwa odbywają się w kościołach przez 8 pierwszych dni listopada i związane są z odwiedzeniem cmentarza, przyjęciem Komunii św. I modlitwą w intencjach papieża. Uzyskany w�wczas odpust zupełny ofiarowany jest za zmarłego.
Cmentarzami opiekują się parafie, miasta lub zarządy dzielnic. Są r�wnież i cmentarze-nekropolie, związane z historią i przeszłością narod�w, stoczonych bitew, oddaniem życia przez żołnierzy na obcej ziemi. Jeżeli powiemy „Monte Cassino”, kojarzy się to wzg�rze najczęściej z cmentarzem żołnierzy polskich, mimo iż cmentarzy jest tam kilka. Do takich miejsc należą także: cmentarz Orląt Lwowskich z okresu I wojny światowej, cmentarze związane ze zbrodnią katyńską, niezliczona ilość działek cmentarnych rozsianych po niemieckiej ziemi, a związanych ze strasznym losem robotnik�w przymusowych i więźni�w oboz�w koncentracyjnych. Wiele z tych grob�w zostało już zr�wnanych z ziemią, a te kt�re jeszcze istnieją są bardzo często zaniedbane.
Jeżeli chcemy, aby nie zatarto w pamięci historii i szacunku do człowieka w og�le, musimy wychowywać do troski o groby. Powraca pogaństwo. Często słyszymy o wandalach, satanistach, kt�rzy na grobach odprawiają swoje obrzędy, szerzą się mity o wampirach, opowieści o reinkarnacji. Rozpowszechnia się Halloween promowany przez media i bezmyślną propagandę r�wnież w szkołach i przedszkolach. Kości�ł nie bał się zmarłych, na ich grobach odprawiano pierwsze Msze św., katolicy zmarłymi nigdy nie straszyli.
Trzeba podejmować wysiłki zmierzające do kształtowania właściwych postaw wobec zmarłych. Warto z najmłodszymi pooglądać dawne zdjęcia, zaprowadzić na ich cmentarz, opowiedzieć historię swego rodu i dziadk�w, pradziadk�w, wspomnieć o ich losach, odwiedzić groby nieznanych żołnierzy. To najlepsza lekcja historii.
Jest wiele pięknych i budujących przykład�w troski o groby, nawet nieznanych ludzi. Na przykład cmentarz Orląt Lwowskich odbudowany zostały przez robotnik�w polskiej firmy pracujących na Ukrainie w okolicach Lwowa. W poprzednim stuleciu wojska rosyjskie czołgami zniszczły pomniki i prawie przez 30 lat nikt o nich pamiętał. Pracownicy Budimexu po godzinach pracy zajęli się ruinami i tak, dzięki ich zaangażowaniu, powstał piękny cmentarz upamiętniający poświęcenie dzieci, młodzieży i student�w, kt�rzy oddali życie za wolność Ojczyzny. Przy tej okazji zajęto się r�wnież pomnikiem Marii Konopnickiej i innych wielkich ludzi – teatru, opery i literatury polskiej. Drodzy Czytelnicy! Listopadowe dni to wielka szansa ożywienia więzi ze zmarłymi, form jest wiele, najcenniejsze są modlitewne. Obyśmy tej szansy nie zmarnowali.
Rektor